Bệnh nghề nghiệp ngành tóc – Viêm da, đau lưng và cách phòng ngừa

Đằng sau vẻ ngoài hào nhoáng của salon là những rủi ro sức khỏe mà người thợ phải âm thầm đối mặt mỗi ngày. Bệnh nghề nghiệp ngành tóc như viêm da, đau lưng, suy giãn tĩnh mạch hay ảnh hưởng từ hóa chất đang ngày càng phổ biến. Nhận diện đúng nguy cơ không để lo lắng, mà để chủ động phòng ngừa và bảo vệ tuổi nghề lâu dài. Cùng MyHair đi tìm hiểu bài viết để trang bị kiến thức chăm sóc sức khỏe bền vững cho chính bạn.

Bệnh lý da liễu và dị ứng tiếp xúc hóa chất

Làn da, đặc biệt là da tay của người thợ tóc là nơi hứng chịu sự tấn công trực tiếp và liên tục nhất của các tác nhân gây hại từ môi trường làm việc hàng ngày.

Viêm da tiếp xúc kích ứng và dị ứng

Viêm da tiếp xúc là căn bệnh phổ biến nhất, chiếm tỷ lệ rất cao trong cộng đồng thợ làm tóc do đôi bàn tay phải chạm vào hóa chất tẩy rửa liên tục. Các thành phần trong dầu gội, thuốc nhuộm hay thuốc uốn khi tiếp xúc với da sẽ phá vỡ lớp màng bảo vệ tự nhiên lipid, gây ra tình trạng đỏ da, ngứa ngáy và bong tróc. Nếu không được điều trị và bảo vệ kịp thời, vùng da bị viêm sẽ trở nên khô ráp, nứt nẻ chảy máu và rất đau đớn mỗi khi chạm vào nước lạnh hoặc hóa chất.

Nấm móng tay và hiện tượng ăn mòn

Môi trường làm việc thường xuyên ẩm ướt tạo điều kiện cho nấm và vi khuẩn phát triển, dễ gây nấm móng ở người thợ gội đầu: móng có thể đổi màu, sần sùi, tách lớp. Da tay tiếp xúc nước và hóa chất liên tục cũng dễ khô, bong tróc, nứt nẻ. Lau khô tay sau khi gội, đeo găng tay và dưỡng ẩm giúp hạn chế các tình trạng này; khi có dấu hiệu nấm hoặc viêm da kéo dài, nên đi khám da liễu.

Hóa chất tiếp xúc qua da

Một số chất trong thuốc nhuộm và thuốc duỗi như PPD hay formaldehyde có thể gây dị ứng, kích ứng khi tiếp xúc nhiều mà không có bảo hộ. IARC xếp phơi nhiễm nghề nghiệp của thợ cắt tóc vào nhóm 2A (có thể gây ung thư ở người), vì vậy việc đeo găng tay đạt chuẩn, giữ salon thông thoáng và khám sức khỏe định kỳ là cách phòng ngừa nên duy trì suốt đời nghề.

Dị ứng hương liệu và chất bảo quản

Nhiều thợ tóc có cơ địa nhạy cảm thường bị dị ứng với các loại hương liệu tổng hợp, chất tạo màu và chất bảo quản Paraben có trong các sản phẩm chăm sóc tóc. Biểu hiện thường thấy là nổi mề đay, phát ban đỏ khắp người hoặc ngứa ngáy dữ dội ngay sau khi tiếp xúc với một loại sản phẩm mới. Tình trạng này buộc người thợ phải rất cẩn trọng trong việc lựa chọn mỹ phẩm và đôi khi phải từ bỏ nghề nếu cơ thể phản ứng quá dữ dội với mọi loại hóa chất.

Các vấn đề Cơ Xương Khớp và Cột sống

Đặc thù công việc đứng nhiều, cúi đầu và lặp đi lặp lại các động tác cắt tỉa tạo áp lực khổng lồ lên hệ vận động của người thợ tóc.

Đau lưng dưới và thoát vị đĩa đệm

Đứng cắt tóc nhiều giờ mỗi ngày và thường xuyên cúi gập người khi gội đầu, cắt tóc thấp làm tăng áp lực lên cột sống thắt lưng, dễ gây đau lưng, mỏi cơ. Nếu kéo dài mà không điều chỉnh tư thế, nguy cơ thoát vị đĩa đệm có thể tăng; khi đau lan xuống chân hoặc tê chân, bạn nên đi khám sớm để được điều trị kịp thời.

Hội chứng ống cổ tay Carpal Tunnel

Hội chứng ống cổ tay là cơn ác mộng của mọi thợ cắt tóc do việc cầm kéo và thực hiện động tác đóng mở liên tục hàng ngàn lần mỗi ngày với tần suất cao. Các gân gấp ngón tay bị viêm sưng sẽ chèn ép dây thần kinh giữa đi qua ống cổ tay, gây ra cảm giác tê bì, kim châm và đau buốt ở ngón cái, ngón trỏ và ngón giữa. Về lâu dài, hội chứng này làm giảm lực cầm nắm của bàn tay, khiến người thợ không thể cầm kéo vững vàng và buộc phải nghỉ việc để phẫu thuật giải phóng chèn ép.

Shutterstock

Suy giãn tĩnh mạch chi dưới

Đứng một chỗ quá lâu làm cản trở lưu thông máu từ chân về tim, có thể dẫn đến suy giãn tĩnh mạch chi dưới với biểu hiện nặng chân, phù nhẹ, chuột rút về đêm hay nổi gân xanh. Vận động chân giữa các ca, kê cao chân khi nghỉ và dùng vớ y khoa theo tư vấn của bác sĩ giúp hạn chế bệnh tiến triển.

Getty Images

Đau mỏi vai gáy và thoái hóa đốt sống cổ

Tư thế làm việc đặc thù luôn phải giơ tay cao khi sấy tóc hoặc cúi đầu khi cắt tỉa khiến các nhóm cơ vùng vai gáy luôn trong trạng thái căng cứng quá mức. Tình trạng này kéo dài dẫn đến thoái hóa đốt sống cổ, vôi hóa cột sống và gây ra những cơn đau đầu vận mạch do máu không lưu thông được lên não. Đau vai gáy làm giảm chất lượng cuộc sống, khiến người thợ luôn cảm thấy mệt mỏi, thiếu năng lượng và dễ cáu gắt trong công việc.

Nguy cơ tổn thương hệ hô hấp và phổi

Môi trường salon kín gió với nồng độ hóa chất bay hơi cao và bụi tóc lơ lửng là kẻ thù thầm lặng tấn công vào lá phổi của người thợ mỗi ngày.

Hơi amoniac và formaldehyde trong salon

Hơi amoniac từ thuốc nhuộm và hơi từ thuốc duỗi dùng nhiệt có thể gây kích ứng mũi họng, ho, khó chịu nếu salon thiếu thông gió. Riêng formaldehyde, chất có thể xuất hiện trong một số sản phẩm duỗi, được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xếp vào nhóm chất gây ung thư cho người khi phơi nhiễm ở mức cao, kéo dài; vì vậy nên ưu tiên sản phẩm có thành phần rõ ràng và lắp hệ thống thông gió tốt.

Bụi tóc vụn và đường hô hấp

Khi cắt tóc, nhất là cắt sát bằng tông đơ, bụi tóc vụn bay lơ lửng và có thể bị hít vào nếu không đeo khẩu trang, gây kích ứng đường hô hấp. Đeo khẩu trang khi cắt, dùng áo choàng và vệ sinh sàn, ghế thường xuyên giúp hạn chế nguy cơ này.

Hen suyễn nghề nghiệp Occupational Asthma

Hen suyễn nghề nghiệp là tình trạng đường thở bị thu hẹp và viêm sưng do phản ứng quá mẫn với các tác nhân kích thích có trong môi trường salon tóc. Các triệu chứng điển hình bao gồm khó thở, thở khò khè, ho khan và tức ngực, thường xuất hiện trong giờ làm việc và thuyên giảm khi nghỉ ngơi. Người thợ có tiền sử dị ứng hoặc hen suyễn từ trước sẽ có nguy cơ tái phát và trở nặng cao hơn khi làm việc trong môi trường nhiều hóa chất bay hơi.

Kích ứng mắt và viêm kết mạc

Không chỉ ảnh hưởng đến phổi, hơi hóa chất và bụi tóc còn tác động trực tiếp lên niêm mạc mắt gây ra tình trạng đỏ mắt, chảy nước mắt sống và viêm kết mạc dị ứng. Việc phải tập trung quan sát chi tiết nhỏ dưới ánh đèn cường độ mạnh cộng với sự kích ứng của hóa chất làm mắt người thợ lão hóa rất nhanh. Bảo vệ mắt bằng kính chuyên dụng khi pha thuốc hay sấy tóc là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả để ngăn ngừa các tổn thương thị lực.

Giải pháp phòng ngừa và bảo vệ sức khỏe

Dù nguy cơ là hiện hữu, nhưng nếu biết cách phòng tránh khoa học và tuân thủ kỷ luật an toàn lao động, bạn hoàn toàn có thể kiểm soát được tình hình.

Trang bị bảo hộ lao động cá nhân PPE

Việc sử dụng găng tay cao su Nitrile khi tiếp xúc hóa chất và đeo khẩu trang lọc bụi mịn N95 trong suốt quá trình làm việc là yêu cầu bắt buộc tối thiểu. Hãy đầu tư cho mình những đôi giày êm ái, có đệm khí hỗ trợ vòm bàn chân để giảm áp lực lên cột sống khi phải đứng lâu. Đeo kính bảo hộ khi pha chế thuốc hoặc khi cắt tóc con để tránh dị vật bay vào mắt cũng là thói quen tốt cần được duy trì hàng ngày.

Cải thiện tư thế làm việc Ergonomics

Hãy học cách điều chỉnh ghế cắt và giường gội phù hợp với chiều cao cơ thể để không phải cúi gập người quá mức, giữ cho cột sống luôn thẳng tự nhiên. Sử dụng ghế cắt có bánh xe để di chuyển linh hoạt quanh khách hàng thay vì phải vặn xoắn cơ thể ở những tư thế khó chịu gây hại cho khớp. Thay đổi tư thế liên tục, thực hiện các bài tập giãn cơ nhẹ nhàng giữa các ca khách giúp giải phóng áp lực tích tụ trong cơ bắp và xương khớp.

Đầu tư hệ thống thông gió và lọc khí

Chủ salon cần chú trọng đầu tư hệ thống quạt hút, máy lọc không khí công suất lớn để liên tục trao đổi khí tươi và loại bỏ mùi hóa chất độc hại ra khỏi tiệm. Trồng thêm cây xanh có khả năng lọc khí như lưỡi hổ, trầu bà, lan ý cũng giúp cải thiện chất lượng không khí và tạo cảm giác thư giãn. Môi trường làm việc thoáng đãng, sạch sẽ là yếu tố then chốt để bảo vệ sức khỏe hô hấp cho cả nhân viên và khách hàng.

Chế độ dinh dưỡng và tập luyện phục hồi

Xây dựng chế độ ăn uống giàu vitamin, khoáng chất và uống đủ nước giúp tăng cường sức đề kháng và hỗ trợ cơ thể đào thải độc tố tích tụ. Hãy dành thời gian tập luyện các môn thể thao như bơi lội, yoga hoặc gym để tăng cường sức mạnh cơ bắp, sự dẻo dai cho xương khớp và cải thiện tuần hoàn máu. Giấc ngủ đủ giấc cũng rất quan trọng để cơ thể có thời gian phục hồi năng lượng sau một ngày dài làm việc căng thẳng và mệt mỏi.

Thăm khám sức khỏe định kỳ

Đừng đợi đến khi có bệnh mới chữa; hãy khám sức khỏe định kỳ (nhiều người chọn khám mỗi năm một đến hai lần) và trao đổi với bác sĩ về đặc thù công việc của mình. Phát hiện sớm các dấu hiệu như suy giãn tĩnh mạch, đau cột sống hay vấn đề hô hấp giúp bạn điều trị kịp thời và điều chỉnh thói quen làm việc phù hợp.

Tại Salon tóc Thủ Dầu Một – MyHair, chúng tôi không chỉ đào tạo kỹ thuật làm đẹp mà còn trang bị cho học viên kiến thức vững chắc về an toàn lao động và bảo vệ sức khỏe. Chúng tôi tin rằng một người thợ hạnh phúc phải là một người thợ khỏe mạnh cả về thể chất lẫn tinh thần để cống hiến những tác phẩm đẹp nhất cho đời. Hãy đến với chúng tôi để học nghề một cách bài bản, an toàn và xây dựng một sự nghiệp bền vững, không phải đánh đổi sức khỏe lấy thu nhập.